Pływactwo

Historia pływania sportowego II

Okres II wojny światowej przerwał rozwój sportu, jego uprawianie zostało w Polsce zabronione przez okupantów hitlerowskich, urządzenia sportowe zniszczono. Trenerzy i sportowcy ginęli na froncie albo w obozach koncentracyjnych, tylko część przeżyła wojnę.

W 1945 r. reaktywowano Polski Związek Pływacki, powstały okręgowe związki. Rok później zaczęto organizować mistrzostwa Polski a od 1947 r. Mistrzostwa Polski Hali Krytej rozgrywane w marcu-kwietniu oraz główne Mistrzostwa Polski w lipcu-sierpniu.

Pierwsze sukcesy polscy pływacy zaczęli odnosić w latach 50-tych XX w., wrocławski okręg klubowy grupował wówczas najlepszych pływaków w kraju. Reprezentacja Polski w 1954 r. w Turynie na Mistrzostwach Europy zajęła wysokie miejsca w biegach finałowych, od tego czasu zwiększał się dystans między sportowcami krajowymi i zagranicznymi.

Taka sytuacja trwała do lat 70-tych. W tym czasie zmiana organizacji pracy z czołowymi zawodnikami oraz tworzenie szkół mistrzostwa sportowego poprawiły warunki polskich sportowców i ich notowania.

FINA organizuje mistrzostwa świata w pływaniu od 1973 r., pierwsze odbyły się w Belgradzie. Uczestniczyło w nich 428 pływaków z 42 krajów świata, za najsilniejszy zespół uznawana była drużyna z USA, następnie z NRD, Australii, ZSRR i Kanady.

Zawody pływackie odbywają się na basenach długości 50 m, zwanych także olimpijskimi lub na basenach krótkich o długości 25 m. Na basenach długich rozgrywa się Igrzyska Olimpijskie, Mistrzostwa Świata, Mistrzostwa Europy, Igrzyska Wspólnoty Brytyjskiej, Mistrzostwa Pacyfiku i inne imprezy najwyższej rangi.

Zgodnie z przepisami basen olimpijski musi mieć wymiary 50×25 m, głębokość co najmniej 1,83 m, 10 torów o szerokości 2,5 m. Temperatura wody ma wynosić od 25 do 28˚C. Na obu ścianach basenu znajdują się tablice elektroniczne połączone z aparaturą do mierzenia czasu,

Imprezę rangi światowej może organizować miasto, które posiada kompleks urządzeń. Między innymi przynajmniej dwa baseny o wymiarach olimpijskich (w Polsce mamy tylko jeden taki, w Szczecinie).

Do wyników notowanych zalicza się także pływanie długodystansowe na bardzo duże odległości. Pierwszym takim osiągnięciem było przepłynięcie Kanału La Manche przez Matthew Webba w 1875 r., dokładnie 100 lat później trasę tą zamierzało przepłynąć 3 tys. zawodników (konkurencję zakończyło tylko 205).

Otylia Jędrzejczak

Mistrzyni olimpijska, świata i Europy, trzykrotna rekordzistka świata, urodziła się 13 grudnia 1983 r. w Rudzie Śląskiej.

Karierę rozpoczęła od treningu w Pałacu Młodzieży w Katowicach w 1989 r., miała wtedy zaledwie 6 lat. Rodzice zapisali ją tam z powodu skrzywienia kręgosłupa. Jak sama mówi pływać nauczyła się szybko, chociaż wtedy niewiele to dla niej znaczyło. W pierwszych zawodach wystąpiła w wieku 8 lat, wkrótce w Niemczech zdobyła swój pierwszy puchar.

Poważnie pływać zaczęła w szkole średniej, w Szkole Mistrzostwa Sportowego w Krakowie, gdzie miała specjalny program treningów pozwalający pływaczce na rozwinięcie umiejętności.

W 2000 r. reprezentowała Polskę podczas Igrzysk Olimpijskich w Sydney, zajęła wtedy 5 miejsce na 100 m stylem motylkowym. Jednak już 4 lata później w Atenach zdobyła złoty medal stylem motylkowym na 200 m. Wcześniej dwukrotnie ustanowiła rekord świata : 4 sierpnia 2002 r. na Mistrzostwach Świata w Berlinie i bijąc go 28 lipca 2005 r. na Mistrzostwach świata w Montrealu (wywalczyła wtedy brązowy medal).

W grudniu 2006 r. na Mistrzostwach Europy na krótkim basenie w Helsinkach wygrała złoty medal ustanawiając rekord Europy stylem motylkowym, w którym jest specjalistką. Rok później na Mistrzostwach Europy na basenie krótkim w Debreczynie zdobyła złoty medal, ustanawiając rekord świata.

Znana jest także jej działalność charytatywna, w 2004 r. przekazała na aukcję swój złoty medal, kwota zasiliła konto Kliniki Onkologii i Hematologii we Wrocławiu. Otylia utrzymuje kontakt z małymi pacjentami Kliniki. Międzynarodowa Kapituła Orderu Uśmiechu na wniosek dzieci ze Szkoły Podstawowej nr. 12 im. Kawalerów Orderu Uśmiechu w Głogowie, Szkoły Podstawowej nr. 14 w Ostrowcu Świętokrzyskim oraz pacjentów Kliniki we Wrocławiu przyznała jej 28 marca 2008 r. Order Uśmiechu.

Tragiczny w jej karierze był 2005 r., w spowodowanym przez pływaczkę wypadku samochodowym w Miączynie koło Płońska zginął jej 19-letni brat Szymon, a ona sama doznała poważnych obrażeń.

Do sportu powróciła 25 marca 2006 r. w Ostrowcu Świętokrzyskim, wygrała wówczas na 200 m stylem motylkowym w trójmeczu Polska-Czechy-Ukraina.

W 2008 r. reprezentowała Polskę na Igrzyskach Olimpijskich w Pekinie, starty nie były jednak rewelacyjne. Zajęła 4 miejsce na 200 m stylem dowolnym, 17 miejsce na 100 m stylem motylkowym i 9 miejsce na 400 m stylem dowolnym.

Mistrzostwa świata w pływaniu

Pierwszy klub pływacki Upsala Simsällskap założono w starej stolicy Szwecji, Upsali, w 1796 r. To także najstarszy działający klub tego rodzaju na świecie.

Londyńskie towarzystwo pływackie powstało w 1869 r., rozegrano wówczas pierwsze zawody.

W programie nowożytnych igrzysk olimpijskich pływanie jest od samego początku, do 1908 r. olimpijczycy pływali na otwartych akwenach, potem zaczęto pływać na krytych pływalniach. W 2004 r. w Atenach na XXVIII Igrzyskach Olimpijskich zawody rozgrywały się na pływalni bez dachu, ponieważ organizatorzy nie zdążyli z nim na czas. Otylia Jędrzejczak zdobyła wtedy złoty medal w pływaniu motylkiem na 200 m, i dwa srebrne w pływaniu motylkiem na 100 i 400 m.

Od 1973 r. zaczęto organizować mistrzostwa świata w pływaniu, zwane także mistrzostwami świata w sportach wodnych. Organizuje je FINA czyli Światowa Federacja Pływacka. Zawody odbywają się na basenie 50 m długości i są bardziej prestiżowe od rozgrywanych co 2 lata mistrzostw świata w pływaniu na basenie krótkim.

Rozgrywane są w systemie eliminacji półfinałowych i finałowych, w kategorii kobiet i mężczyzn w pływaniu na basenie 50 m w stylu dowolnym (kraul), motylkowym (delfin), grzbietowym, klasycznym (żabka), zmiennym oraz w sztafetach pływackich.

Pływaniu na otwartym akwenie, skokach do wody z trampoliny, pomostu i synchronicznym oraz waterpolo (piłka wodna). Jedną z konkurencji jest również pływanie synchroniczne, które jest połączeniem pływania, gimnastyki oraz tańca. Sport ten uprawiają głównie kobiety, chociaż jego początki związane są z drużynami czysto męskimi – pierwsze zawody w pływaniu synchronicznym odbyły się w 1891 r. w Berlinie a w tym czasie jedynie mężczyźni mogli startować w tej dyscyplinie.

Mistrzostwa świata w pływaniu na krótkim basenie o długości 25 m są mniej prestiżowe i nie wszyscy sportowcy chcą brać w nich udział, zawodnicy i zawodniczki startują w pięciu stylach pływackich: dowolnym, motylkowym, grzbietowym, klasycznym i stylu zmiennym. Dystans to 50 m, 100 m, 200 m, 400 m, 800 m, 1500 m w pływaniu indywidualnym oraz 4×100 m (w stylu dowolnym i zmiennym) i 4×200 m (w stylu dowolnym) rozgrywane jako sztafeta.

Wśród zdobywców medalów w MŚ z Polki są Otylia Jędrzejczak (złoty w Barcelonie, Melbourne i Montrealu, 2 srebrne, 2 brązowe) Paweł Korzeniowski, Mateusz Sawrymowicz, Przemysław Stańczyk, Bartosz Kizierowski.

Piłka wodna

Jako dyscyplina sportowa powstała pod koniec XIX w. w Wielkiej Brytanii. Londyńskie Stowarzyszenie Pływackie ogłosiło oficjalne przepisy gry w 1876 r., od 1900 r. jest dyscypliną olimpijską, zaprezentowaną po raz pierwszy w Paryżu.

Od 1973 r. rozgrywane są mistrzostwa świata w tej dyscyplinie, jej rozwojem kieruje Techniczny Komitet Piłki Wodnej przy Międzynarodowej Federacji Pływania Amatorskiego.

W Polsce ośrodkiem jest Autonomiczny Komitet Piłki Wodnej należący do Polskiego Związku Pływackiego. Pierwsze mistrzostwa Polski odbyły się w 1925 r.

Zgodnie z zasadami gry zawodnicy mogą dotykać piłki tylko rękami, nie mogą stać na dnie basenu – chyba że zawody są rozgrywane w płytkim basenie, mogą popełnić tylko dwa przewinienia główne w ciągu jednego meczu, trzecie wyklucza ich z gry. Do przewinień głównych zaliczana jest sytuacja, kiedy obrońca przeszkadza wykonać rzut wolny.

Pojedynczy sygnał gwizdka zatrzymuje grę w przypadku faulu. Sfaulowany zawodnik, który jest w posiadaniu piłki, wykonuje rzut wolny – jeżeli gra w obronie, przyznawana jest mu piłka aby mógł wykonać rzut wolny. Sędzia wskazuje jedną ręką rzucającego, drugą kierunek atakującej drużyny.

Do faulu dochodzi kiedy gracz odpycha się od brzegu lub dna basenu, trzyma piłkę pod wodą podczas rozpoczęcia kwarty, także trzymanie piłki dwoma rękami – nawet jeżeli obrońca naciska rękę trzymającą piłkę. Uderzanie ramienia lub innej części atakującego, który jest w posiadaniu piłki. Uderzanie piłki zaciśniętą pięścią i odpychanie obrońcy.

W sytuacji, kiedy gracz znajduje się w odległości 2 m od bramki przeciwnika a w tym polu nie ma piłki – to pozycja spalona.

Faul zachodzi także w przypadku jeżeli gracz wyrzuci piłkę poza granice boiska oraz jeżeli zespół rozgrywa piłkę ponad 30 s bez oddania strzału na bramkę.

W przypadku przewinienia głównego, sędzia zatrzymuje grę podwójnym sygnałem gwizdka. Przewinieniem głównym jest jeżeli napastnik umyślnie wchodzi w kontakt z obrońcą, obrońca przytrzymuje atakującego lub przeszkadza w wykonaniu rzutu wolnego. Odciąga gracza bez piłki, topi przeciwnika bez piłki, nieprawidłowo opuszcza obszar wykluczeń.

Gracza, który dopuścił się niesportowego zachowania, wyklucza się z gry. Dochodzi do niego kiedy gracz kopie lub uderza przeciwnika lub sędziego umyślnie.